Od kilkunastu lat badania epidemiologiczne wskazują na stały wzrost zachorowań na padaczkę w populacji osób starszych. Główna przyczyna tego zjawiska wiąże się ze wzrostem częstości chorób naczyniowych mózgu u osób starszych. Ocenia się, że te ostatnie stanowią przyczynę ok. 40% padaczek w tej grupie.
W artykule przedstawiono przyczyny padaczki późnej oraz postępowanie u pacjentów w wieku starszym.
Zapalenie ośrodkowego układu nerwowego może przebiegać z zaburzeniami świadomości, napadami padaczkowymi, którym towarzyszą objawy oponowe, bóle głowy, wymioty, gorączka.
W omawianej grupie wiekowej przyczyną napadu padaczkowego może być toksyczne działanie stosowanych leków- antydepresyjnych lub używanie alkoholu.
Padaczka w wieku starszym jest symptomatyczna, a napady mają charakter ogniskowy, często z wtórnym uogólnieniem. Zwykle są to napady częściowe proste lub złożone. Te pierwsze przebiegają pod postacią zaburzeń ruchowych, czuciowych, behawioralnych lub psychicznych bez zaburzeń świadomości.
W przebiegu napadów częściowych złożonych świadomość jest zaburzona- pacjent nie nawiązuje kontaktu z otoczeniem. Napady mogą się uogólniać do napadów toniczno-klonicznych.
Rozpoznanie padaczki późnej napotyka na pewne trudności- kłopoty z zebraniem wywiadu (problemy chorych z pamięcią, słuchem, brak opiekuna). Napady padaczkowe częściowe złożone u osób starszych bywają traktowane jako zaburzenia zachowania lub psychoza co opóźnia włączenie właściwego leczenia. W codziennej praktyce trudności sprawia odróżnienie napadów padaczkowych od incydentów przemijającego niedokrwienia mózgu.
Skutki napadów padaczkowych w postaci urazów głowy czy złamań kończyn mogą być poważne w omawianej grupie wiekowej.
Badania neuroobrazowe (TK i/lub MRI głowy) oraz EEG są podstawowymi procedurami diagnostycznymi u osób z padaczką o późnym początku.
Leczenie padaczki u osoby starszej wymaga dużej ostrożności. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę możliwe interakcje z innymi lekami przyjmowanymi przez pacjenta. Istnieje większe ryzyko toksyczności leków przeciwpadaczkowych w omawianej grupie wiekowej, w tym ich wpływ na funkcje poznawcze.
fot. ojoimages
Zasadniczym celem powinna być monoterapia lekiem celowanym na napady częściowe.
U pacjentów z padaczką późną wykazano podobną skuteczność karbamazepiny oraz lamotryginy ale lepszą tolerancję tej ostatniej. Okskarbazepina ma profil działania podobny do karbamazepiny, jest lepiej tolerowana.
Obowiązuje zasada powolnego zwiększania dawek, stosowanie mniejszych docelowych dawek leków przeciwpadaczkowych oraz podawanie leku maksymalnie w dwóch dawkach w ciągu dnia.
