Nerw trójdzielny jest jednym z 12 nerwów czaszkowych i jednocześnie największym spośród nich. To on właśnie odpowiada za to, że czujemy różne bodźce w obrębie twarzy, nerw trójdzielny unerwia również liczne mięśnie, które zaangażowane są w proces przeżuwania pokarmów. Jakie gałęzie oddaje nerw trójdzielny i co poszczególne z nich unerwiają? Jakie mogą być choroby nerwu trójdzielnego i na czym polega ich leczenie?
Oceniana może być nie tylko czynność włókien czuciowych, ale i włókien ruchowych należących do nerwu trójdzielnego. Pacjent w trakcie badania neurologicznego może zostać poproszony o to, aby otworzył usta i starał się poruszać żuchwą w jedną i w drugą stronę. Podczas gdy pacjent wykonuje tę czynność, lekarz ocenia, czy badany ma pełną swobodę ruchów i czy podczas tego jego żuchwa nie zbacza w którąś ze stron.
Choroby nerwu trójdzielnego
Nerw trójdzielny, podobnie jak inne nerwy czaszkowe, może być objęty różnymi procesami patologicznymi. Jednym z najbardziej znanych i jednocześnie związanym z najbardziej dokuczliwymi dolegliwościami problemem dotyczącym tej struktury jest neuralgia nerwu trójdzielnego. Patologia czasami pojawia się u pacjentów samoistnie, czasami zaś doprowadza do niej ucisk nerwu trójdzielnego np. przez jakieś wewnątrzczaszkowe zmiany nowotworowe. W przebiegu neuralgii nerwu trójdzielnego chorzy doświadczają epizodów bardzo nasilonego bólu, który ma stałą lokalizację i typowo promieniuje wzdłuż przebiegu nerwu szczękowego oraz żuchwowego. Napady te są dość dokuczliwe, bo mogą pojawiać się kilka, a nawet kilkanaście razy dziennie. Cechą charakterystyczną neuralgii nerwu trójdzielnego jest to, że napady bólu mogą być prowokowane przez pewne czynniki – takowymi są dotyk, ale i nawet powiew wiatru, prowokować występowanie bólu może także i mówienie czy mycie zębów.
Podejrzewając u siebie neuralgię nerwu trójdzielnego, pacjenci bezapelacyjnie powinni skonsultować się z lekarzem – typowo stosowane, dostępne bez recepty, leki przeciwbólowe nie są skuteczne w przypadku tej jednostki. W leczeniu nerwobólu nerwu trójdzielnego konieczne jest stosowanie całkowicie innych środków, takich jak np. karbamazepina, fenytoina czy kwas walproinowy. Wykorzystanie znajduje również i leczenie zabiegowe – stosowane bywają termokoagulacja, gliceroliza czy – w przypadku, gdy na nerw uciska jakieś naczynie krwionośne – mikrodekompresja naczyniowa.
Neuralgia nerwu trójdzielnego nie jest jednak jedyną patologią, która może dotyczyć piątego nerwu czaszkowego. Możliwe jest wytworzenie się w obrębie tego nerwu łagodnej zmiany nowotworowej – nerwiaka. Oprócz tego elementy budujące nerw trójdzielny – np. jego jądra – mogą podlegać zmianom w przebiegu stwardnienia rozsianego czy udaru mózgu.
