SM jest postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym, które ma podłoże autoimmunologiczne. Na chwilę obecną medycyna nie potrafi w jasny sposób określić patomechanizmów tej choroby, jak również leki aktualnie stosowane, działają jedynie hamująco na progresje objawów. Zauważono jednak wpływ hormonów żeńskich – estrogenu i progesteronu – na układ odpornościowy, a tym samym na ich wpływ na SM. Prowadzone badania wymagają jeszcze potwierdzenia, jednak stanowią punkt wyjścia do poszukiwania nowych możliwości terapeutycznych.
Stwardnienie rozsiane to postępujące schorzenie ośrodkowego układu nerwowego, którego patogeneza jest niezwykle złożona. W toku rozwoju choroby, zauważa się zapalenie, uszkodzenie mieliny i utrata aksonów. Prowadzone dotychczas eksperymentalne badania, wskazują na istotną rolę modelu zwierzęcego, a mianowicie, zwraca się uwagę na znaczenie podłoża autoimmunologicznego w rozwoju stanu zapalnego. Na dzień dzisiejszy jednak wiedza medyczna jest zbyt skąpa, by wyjaśnić przyczyny, jakie leżą u podłoża stwardnienia rozsianego, co więcej – leki jakie stosowane są obecnie w terapii, hamują jedynie postępowanie objawów neurologicznych. Bazując na badaniach epidemiologicznych, jednoznacznie można stwierdzić, że płeć ma istotny wpływ na zachorowalność oraz na przebieg stwardnienia rozsianego. Wiele danych pokazuje ważną rolę zarówno płci, jak i ciąży, jako bodźca do rozwoju badań nad rolą hormonów płciowych w rozwoju stwardnienia rozsianego, a także do poszukiwania nowych form terapii.
SM
Stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex, SM, ang. multiple sclerosis, MS) to postępująca choroba neurodegeneracyjną ośrodkowego układu nerwowego (OUN) o podłożu autoimmunologicznym. Najbardziej charakterystyczne dla tego schorzenia jest zapalenie, uszkodzenie mieliny i postępująca utrata aksonów. Osoby pomiędzy 20 a 40 rokiem życia, to grupa najbardziej narażona na pojawienie się pierwszych objawów. Do innych czynników przyczyniających się do rozwoju SM, zalicza się płeć, gdyż jak wynika z obserwacji - kobiety chorują częściej niż mężczyźni. Przebieg i postępy choroby są także zróżnicowane w zależności od płci. Dodatkowo, na przebieg SM, znaczący wpływ ma ciąża, co bezpośrednio przyczyniło się podjęcia badań, w toku których dąży się do wyjaśnienia roli hormonów płciowych w procesie rozwoju choroby.
Kliniczny obraz SM
Podział aktualnie obowiązujący mówi o postaci rzutowo-nawracającą (relapsing - remitting multiple sclerosis, RRMS) oraz postępującej.
Postać rzutowo - nawracająca SM (zwana także rzutowo - remisyjną lub w skrócie rzutową), jest formą, która występuje najczęściej i dotyka około 85% chorych, u których rozpoznano schorzenie.
Dla RRMS charakterystyczne jest okresowe występowanie nowych objawów neurologicznych, albo nasilaniem się objawów które obecne były już wcześniej. Okresy zaostrzenia są zazwyczaj spontaniczne w pomiędzy nimi obserwuje się okresy remisji, kiedy objawy znacznie ustępują lub też znikają całkowicie.
fot. panthermedia
Postać postępująca SM może pojawić się już na początku choroby i wówczas mowa jest o postaci pierwotnie postępującej SM (primary progressive multiple sclerosis, PPMS), która obejmuje około 10% i charakteryzuje się stopniowym narastaniem objawów. W toku rozwoju choroby, deficyty neurologiczne mogą również pojawić się po długim nawet czasie (nawet po kilku latach).
W obydwu postaciach, podczas choroby można stwierdzić jej aktywność lub bark takiej aktywności, co wykazuje się na podstawie obserwacji nowych objawów neurologicznych lub zmian w rezonansie magnetycznym. Szczególnym rodzajem SM jest klinicznie izolowany zespół (clinically isolated syndrome, CIS), czyli wystąpienie po raz pierwszy w życiu pacjenta objawów, które neurologiczne powiązane są z procesem demielinizacyjnym lub zapalnym.
