Udar mózgu (inaczej nazywany: wylewem lub zawałem mózgu) definiowany jest jako zespół objawów neurologicznych, które utrzymują się dłużej niż 24 godziny i pojawiają się najczęściej nagle. Udary dzielimy na krwotoczne (stanowią ok. 20% wszystkich przypadków) i niedokrwienne (ok. 80% wszystkich przypadków). W obydwu przypadkach jest to stan zagrożenia życia.
Spis treści:
Pacjent z podejrzeniem udaru powinien zostać jak najszybciej przetransportowany na specjalistyczny oddział udarowy. Nigdy nie należy bagatelizować niepokojących objawów, czekać aż ustąpią same bądź podawać dostępnych w domu środków farmakologicznych (np. obniżających ciśnienie krwi, przeciwbólowych i innych).
Pewna grupa pacjentów po udarze mózgu do końca swojego życia wymaga rehabilitacji, pomocy, opieki i nigdy nie odzyska pełnej sprawności. Inni chorzy po udarze w pełni wracają do samodzielności, sprawności i niezależności. Nie mają żadnych objawów neurologicznych. Taki stan jest zależny od kilku czynników, wśród których wymieniamy: rodzaj udaru, lokalizację, obszar objętego mózgu oraz czas przywiezienia na oddział specjalistyczny.
Rodzaje udaru (przyczyny udaru)
Udar niedokrwienny mózgu definiowany jest jako gwałtowne, nagłe, częściowe bądź całkowite zatrzymanie/zablokowanie dopływu krwi do danego obszaru mózgu, spowodowane materiałem zatorowym bądź zakrzepem zatykającym naczynie.
Udar krwotoczny mózgu powstaje na skutek wylewu krwi poza naczynie mózgowe, w wyniku między innymi pęknięcia właściwie wykształconych tętnic mózgowych, naczyniaków jak również malformacji naczyniowych. W większości przypadków wydostanie się krwi doprowadza do zniszczenia sąsiadujących tkanek oraz ich nieodwracalnego uszkodzenia.
Objawy udaru mózgu
W przypadku pojawienia się objawów przedstawionych poniżej należy jak najszybciej bezpiecznie przetransportować pacjenta do szpitala bądź wezwać pogotowie ratunkowe. Nigdy nie należy ich bagatelizować. Konieczne jest sprawdzanie podstawowych parametrów życiowych (oddech, tętno i starać się rozmawiać cały czas z poszkodowanym).
Szybka pomoc choremu, który doznał wylewu pomoże uchronić chorego przed powikłaniami. Szybkie włączenie właściwego leczenia przeciw udarowego daje nadzieje na powrót do sprawności i samodzielności.
Do objawów udaru mózgu zaliczamy m.in.:
- nagłe, gwałtowne pojawienie się zaburzeń czucia różnych części ciała (kończyn górnych, dolnych czy połowy twarzy),
- nagłe osłabienie siły mięśniowej,
- całkowity brak czucia,
- silny, ostry, nagły ból głowy oraz zawroty głowy,
- nudności, wymioty,
- nagle występujące problemy z widzeniem lub zaburzenia widzenia,
- ślinotok,
- problemy z przełykaniem oraz połykaniem,
- problemy z mówieniem, wypowiadaniem słów, rozumieniem innych osób, bełkotliwa/niezrozumiała mowa.
Udar, fot. pantherstock
Udar mózgu - czynniki ryzyka
Najważniejsze czynniki ryzyka udaru dzielimy na modyfikowalne oraz niemodyfikowalne.
Do czynników niemodyfikowalnych udaru mózgu zaliczamy:
- wiek,
- płeć,
- predyspozycje genetyczne.
Do czynników modyfikowalnych udaru mózgu:
- nadciśnienie tętnicze,
- zaburzenia lipidowe,
- problemy z układem krążenia,
- cukrzyca,
- zbyt wysoki poziom cholesterolu,
- otyłość,
- różnego rodzaju używki,
- niezdrowy tryb życia,
- zakażenia.